Khi lễ trao Quả bóng Vàng 26/10 tới gần, ngôi sao tuyển Pháp và Real Madrid Mbappé trả lời France Football, nhìn lại mùa trước và hơn mười năm sự nghiệp phi thường, gồm trải nghiệm trong lẫn ngoài sân. Đây là phần hai cuộc phỏng vấn.
Platini gần đây trả lời L'Équipe cho rằng khi một người chọn làm cầu thủ bóng đá, hưởng danh tiếng và tiền bạc đi kèm, cũng phải gánh mọi hệ quả. Anh có đồng ý?
Ông ấy sống ở thời khác. Tôi không thể đánh giá thời ấy, cũng không biết nếu sống ở thời ấy mình có đá được ở đó không.
Đó là quan điểm của ông ấy, tôi không thể chỉ trích, vì đó là nhìn nhận ông ấy rút từ trải nghiệm cầu thủ những năm 1970 và 1980. Lúc ấy là thứ bóng đá khác, môn thể thao khác, cũng là nghề khác, xã hội khác, cả thế giới khác.
Tôi nghĩ có những việc chúng ta phải chấp nhận, nhưng những việc khác không chấp nhận, cũng chẳng còn chỗ thương lượng.
Trở lại sân. Anh có cảm giác người ta đã bắt đầu bỏ qua những bàn anh ghi, lại để ý chi tiết như chạy phòng ngự hay quãng đường chạy?
Điều đó không bình thường. Nhưng đó là thứ người lâu ở đỉnh cao phải đối mặt. Mọi người nhiều năm trước đã biết tôi làm được gì, nên giờ người ta không còn nhìn tôi đã làm gì, mà bắt đầu nhìn tôi không làm gì.
Đó là bản tính người. Tôi không xem chuyện này nhắm vào cá nhân tôi. Tôi rất hiểu thế giới bóng đá, giờ chẳng còn nhiều thứ khiến tôi bất ngờ. Khi bạn thuộc nhóm đỉnh nhất thế giới, những chuyện ấy sẽ xảy ra.
“Dù cậu ấy ghi bàn, cả đội có thể bị ảnh hưởng vì cậu ấy.” Câu nói ấy với anh đã nghe không vào tai nữa?
Câu ấy giờ càng lúc càng vô nghĩa. Nếu tôi không ghi bàn, người ta lại hỏi: “Vì sao?”
Mỗi trận có vài triệu “HLV”, mỗi người một quan điểm.
Bóng đá là phải ghi bàn, và ghi nhiều hơn đối thủ một bàn. Cầu thủ ghi được bàn không bao giờ thành vấn đề của một đội. Nói tới đây, thực ra đã nghiêng về cách hiểu và khẩu vị bóng đá khác nhau của từng người.
Một chân sút vĩ đại nhất định là người vị kỷ?
Mọi cầu thủ đều vị kỷ, từ thủ môn tới trung phong. Nói đôi khi người ta chẳng để ý cầu thủ ở vài vị trí, không tính là thiếu tôn trọng họ. Nhưng trung phong luôn bị soi.
Trung phong phải đứng dưới ánh đèn, lúc thì xứng đáng, lúc thì không. Có trận tôi có thể đã ghi bàn, nhưng cầu thủ khác thực ra đá hay hơn tôi.
Nhưng trong bóng đá, ghi bàn là việc khó nhất, cũng là thứ quý nhất. Nên đôi khi bạn được vinh quang vì thế, đôi khi cũng gánh thứ khác, đều bình thường.
Nếu mọi cầu thủ đều có mặt vị kỷ, thì tiền đạo có phải ích kỷ?
Tôi không nghĩ tiền đạo là ích kỷ. Tiền đạo và bàn thắng có mối quan hệ đặc biệt, giống thủ môn. Nhưng chẳng ai nói thủ môn ích kỷ.
Mà thực tế, thủ môn mới là vị trí tách nhất khỏi tổng thể đội, và vị trí ấy có đủ đặc điểm ấy. Ông ấy có HLV riêng, khởi động cũng một mình. Ở mọi đội tôi từng khoác áo, tôi chưa thấy cầu thủ nào tự ghi bàn, đội thua, mà vẫn vui. Bản thân tôi cũng chưa bao giờ vậy.
Với tôi, ích kỷ thật sự là dù thế nào cũng chỉ nghĩ mình. Tôi đúng là có ám ảnh với bàn thắng, vì đó là điều người ta đòi hỏi ở tôi, nhưng tôi không nghĩ mình là người ích kỷ. Nếu bạn ích kỷ, bạn không thể thành vua kiến tạo lịch sử tuyển Pháp, tôi hiện có 39 kiến tạo.
Anh thấy trên sân mình còn làm được thêm những mặt nào?
Ô! Còn quá nhiều việc! Khâu phòng ngự, tôi có thể làm nhiều hơn, giúp đội tốt hơn. Mặt công, tôi còn có thể hiệu quả hơn, vì tôi có khả năng tự tạo rất nhiều cơ hội. Ở châu Âu, không cầu thủ nào tạo được nhiều cơ hội như tôi.
Kylian mới thành cầu thủ chuyên nghiệp từng có khát vọng và tham vọng rất mạnh. Giờ anh vẫn khát đến vậy?
Câu này nên đổi thành: “Tôi có nên ăn kiêng không?” Vì… khẩu vị tôi thật sự quá lớn! Muốn luôn ở đỉnh, đó là một trong những chìa khóa. Luôn giữ sự đói, luôn muốn nhiều hơn người khác.
Chỗ trên cùng rất hữu hạn, không thì người khác sẽ cướp chỗ của bạn. Mà tôi ghét nhất là người khác cướp chỗ của tôi. Đến ngày tôi thật sự không làm được, tôi sẽ chọn hướng khác, cũng sẽ chấp nhận thản nhiên, vì thế nghĩa là thời của tôi đã tới.
Tình yêu bóng đá của anh giờ còn mạnh như mười năm trước?
Có, không đổi. Tôi đã biết tách bóng đá với cái nghề kinh doanh bóng đá. Tình yêu với trận đấu của tôi không bao giờ mất. Tôi yêu chính môn bóng đá.
Khi rời bóng đá, tôi vẫn xem trận, vẫn tới sân, nhưng có lẽ lúc ấy tôi đã không còn liên quan gì với vòng tròn bóng đá. Có thêm trải nghiệm, bạn biết tách những thứ ấy, cũng không còn quy đồng một mối.
Quy đồng là sai. Chính môn bóng đá truyền cảm hứng cho vô số người, chúng ta mãi không được mất điều đó. Đó mới là bản chất nghề này.
Messi 39 tuổi đá một kỳ World Cup rất xuất sắc. Anh tưởng tượng mình cũng đá tới tuổi ấy?
Nếu cần, tôi nghĩ mình đá tới 100 tuổi! (cười) Còn lúc ấy còn giữ được phong độ ấy không? Trí tuệ thật sự là nhận ra khi nào mình đã không còn được.
Messi chưa cần nghĩ câu ấy, vì ông ấy vẫn làm được. Dĩ nhiên, Messi là Messi. Tôi nghĩ mình cũng là cầu thủ khác biệt, nhưng ông ấy là người vẫn khác biệt trong những người khác biệt ấy.
Không chỉ ông ấy, Ronaldo cũng vậy…
Họ thuộc cùng một cấp. Tùy khẩu vị bóng đá, bạn đương nhiên có thể thích một người hơn, nhưng phải thừa nhận và tôn trọng những gì họ đã làm, và vẫn đang làm.
Sáu kỳ World Cup… dĩ nhiên họ không vô địch sáu kỳ. Nhưng sáu lần dự World Cup, thành thủ lĩnh tuyển, gánh kỳ vọng cả nước ra sân, chuyện ấy không thường thấy.
Họ thuộc thời khác. Trong cấp ấy, chỉ có hai người. Tôi là thế hệ sau, tôi từng tìm cảm hứng từ họ.
Họ đổi nhiều luật, cũng đổi cách người ta hiểu bóng đá. Thế giới bóng đá vì họ có một ranh giới “trước họ” và “sau họ”. Đó mới là dấu ấn không thể xóa trong môn thể thao này.
Nối sau họ có khó không?
Không. Thử nhận thách thức, cố làm tốt như họ, thậm chí hơn họ, ngược lại rất kích thích.
Nếu cuối cùng thấy mình không mạnh như Messi hay Ronaldo, cũng chẳng sao, hoàn toàn không cần vì thế chịu áp lực. Nhưng một người chỉ có một sự nghiệp, nên bạn phải thử hay hơn tất cả.
Mùa trước Real không vô địch giải nào, lại lần lượt trải qua hai HLV Xabi Alonso và Alvaro Arbeloa. Ở tầng tập thể, đó có phải mùa tệ nhất sự nghiệp anh?
Không, mỗi mùa đều cho bạn thu hoạch. Tôi luôn cố rút nhiều kinh nghiệm nhất từ mỗi mùa, nhất là khi không thắng, không vô địch, bạn học được nhiều hơn. Được khoác áo Real Madrid là đặc quyền, và mùa trước cũng cho chúng tôi hiểu mùa này muốn làm tốt hơn, còn những mặt nào cần cải thiện.
Bên ngoài luôn có câu: nếu phòng thay đồ Real không hoàn toàn công nhận một HLV, cầu thủ có thể liên lạc thẳng chủ tịch Florentino Perez. Đó là truyền thuyết hay sự thật?
Các bạn có thể hỏi từng cầu thủ. Nhưng ít nhất với tôi, tôi không có đường dây thẳng liên lạc chủ tịch. Có lẽ vài cầu thủ có, tôi thì không.
Dù anh khoác áo CLB nào, bên ngoài thường nghĩ anh có quyền rất lớn. Đó chỉ là tưởng tượng bên ngoài, hay thật sự tồn tại?
Tôi thật sự ước mình có quyền lớn thế. (cười) Thế thì có vài việc tôi có thể thật sự xử lý theo cách khác.
Không phải… những thứ ấy đều là tưởng tượng bên ngoài.
Dĩ nhiên nó cũng có mặt tốt, quả đã giúp tôi, cũng cho tôi độ nổi tiếng cao hơn. Mặt không tốt là trong đó nhiều lời dối, nhiều tưởng tượng, và đôi khi tưởng tượng quá đà. Nhưng với người bị truyền thông soi nhiều, lại không thể để mọi người dửng dưng, đó cũng là thứ phải đối mặt.
Trên mạng xã hội luôn có meme dựng anh thành “nhà độc tài”. Anh nghĩ sao?
Một phần khá thú vị, vì bạn cảm nhận mọi người chỉ đùa, không ác ý. Nhưng phần khác thì không vui bằng, vì chúng ta đều biết lịch sử những người ấy gây thảm họa ra sao.
Sánh bạn với người từng giết người, hoặc đẩy hàng triệu người vào khổ… nên cảm giác của tôi khá phức tạp.
Tôi biết mọi người có lẽ chỉ đùa theo cách nhẹ, nhưng đôi khi cũng phản ánh một số người thiếu ý thức nào đó, lúc là tầng chính trị, lúc là tầng nhân tính.
Chỉ Ousmane Dembele có quyền gọi anh “Mobut’” (Mobutu, nhà độc tài cũ Congo), đúng không?
Đúng, cậu ấy cũng học từ mạng xã hội! Cậu ấy gọi vậy chỉ để đùa.