Các bình luận viên có thể làm nên hoặc phá hỏng một khoảnh khắc trong bóng đá. Xem một trận đấu trong im lặng là điều hoàn toàn không thể chấp nhận; lời bình bóng đá đôi khi có thể giàu chất thơ chẳng kém gì một bàn thắng của Lionel Messi.
Dù là đẩy sự hồi hộp lên cao trước một quả phạt đền hay diễn tả bầu không khí cho người hâm mộ theo dõi tại nhà, những bình luận viên bóng đá hàng đầu luôn rất xuất sắc trong việc tìm ra lời lẽ phù hợp cho các khoảnh khắc mang tính biểu tượng.
Những bình luận viên bóng đá xuất sắc nhất:
- John Motson
- Clive Tyldesley
- Kenneth Wolstenholme
- Martin Tyler
- Barry Davies
- Peter Drury
- Brian Moore
- Jon Champion
- Alan Parry
- David Coleman
Những bình luận viên này đã mang đến một số câu nói hay nhất của bóng đá. Từ trận chung kết World Cup 1966 đến chức vô địch Premier League đầu tiên của Liverpool, lời bình thường được khắc sâu vào lịch sử cùng với những khoảnh khắc cụ thể.
Không dài dòng thêm nữa, đã đến lúc điểm qua 10 bình luận viên bóng đá vĩ đại nhất. Danh sách này quy tụ những huyền thoại thực thụ trong cabin bình luận, bắt đầu với David Coleman vĩ đại.
10 – David Coleman
Coleman góp phần đưa BBC Sport khẳng định vị thế. Niềm đam mê bóng đá giúp ông giữ vai trò chủ đạo trong các chương trình của kênh suốt hơn 40 năm.
Ông may mắn được bình luận sáu kỳ World Cup trong sự nghiệp và được chọn thay thế huyền thoại Kenneth Wolstenholme ở vị trí bình luận viên bóng đá kỳ cựu vào năm 1971.
Là bình luận viên chính của Match of the Day khi chương trình ra mắt năm 1964, Coleman nổi tiếng với câu nói “Một-không!”, còn sự nhiệt huyết đầy sức lan tỏa của ông được thể hiện rõ khi mô tả pha cứu thua của Gordon Banks trước Pele tại World Cup 1970.
Dù được John Motson thay thế vào năm 1979, Coleman vẫn bình luận các trận đấu trực tiếp thêm hai năm trước khi tập trung vào điền kinh. Coleman bình luận mọi kỳ Olympic từ năm 1960 đến năm 2000, trước khi gác micro ở tuổi 74.
9 – Alan Parry
Parry bắt đầu sự nghiệp truyền thông trên sóng phát thanh trước khi đảm nhận vai trò bình luận tại Match of the Day. Tuy nhiên, chỉ bốn năm sau, ông chuyển sang ITV khi có cơ hội trở thành nhân vật số hai của kênh.
Ông ở lại ITV đến năm 1996 rồi gia nhập gã khổng lồ truyền hình Sky sau Euro 96, tiếp quản vai trò bình luận cho Monday Night Football. Sau 24 năm, Parry vẫn làm việc tại Sky Sport và là một trong những bình luận viên chủ lực của họ.
Phần lớn mọi người nhớ đến Parry qua quãng thời gian ông làm việc tại ITV, đặc biệt là màn phấn khích trước bàn thắng solo của Roberto Baggio tại Italia ’90.
Parry đã có một sự nghiệp tuyệt vời trong cabin bình luận, tác nghiệp tại nhiều trận chung kết League Cup cũng như các trận đấu quốc tế và những cuộc đối đầu ở Champions League.
8 – Jon Champion
Champion là một trong những người xuất sắc nhất trong nghề và cùng cựu tuyển thủ Scotland Ally McLeish tạo nên một trong những cặp bình luận ăn ý nhất.
Sau khi chuyển đến Hoa Kỳ, Champion không còn bình luận Premier League tại Anh, nhưng trong nhiều năm qua, ông đã có thời gian làm việc cho những tên tuổi như BBC Sport, ITV Sport và ESPN.
Những người hâm mộ trẻ tuổi sẽ nhớ Champion qua phần bình luận tại World Cup 2010 ở Nam Phi, trong khi ông cũng đảm nhận nhiều vai trò tại các giải đấu năm 2006, 2010 và 2018 cho nhiều đài truyền hình khác nhau.
Ngoài ra, giọng nói của Champion còn xuất hiện trong phần bình luận của một số phiên bản thuộc dòng trò chơi thể thao nổi tiếng Pro Evolution Soccer.
7 – Brian Moore
Moore là một trong những người tiên phong của nghề bình luận bóng đá, khi nhiều cổ động viên tin rằng ông là người đầu tiên đưa tính chuyên nghiệp của công việc này đến với công chúng.
Ông tác nghiệp tại chín kỳ FIFA World Cup trong suốt sự nghiệp lẫy lừng, đồng thời bình luận hơn 20 trận chung kết các giải đấu cúp. Bên cạnh đó, ông còn ngồi sau micro trong chiến thắng của đội tuyển Anh tại trận chung kết FIFA World Cup 1966.
Đáng tiếc là Moore đã qua đời, nhưng ông sẽ mãi được nhớ đến vì đã đưa nghề bình luận lên một tầm cao mới trong giai đoạn ngành công nghiệp bóng đá phát triển mạnh mẽ.
Cho đến ngày nay, ông vẫn nổi tiếng với khả năng mô tả hoàn hảo cùng niềm đam mê vô song mỗi khi cầm micro. Trong sự nghiệp, ông từng làm việc cho cả BBC lẫn ITV, minh chứng cho bộ kỹ năng toàn diện của mình.
6 – Peter Drury
Là một trong những bình luận viên bóng đá vĩ đại nhất hiện nay, Drury đã tạo nên nhiều câu nói đáng nhớ bậc nhất của môn thể thao này trong cabin bình luận.
Với khả năng vô song trong việc nâng tầm trải nghiệm theo dõi trận đấu bằng ngôn từ, Drury chính là Mike Dean của giới bình luận. Ông là cái tên bảo chứng cho sức hút và người hâm mộ bóng đá vô cùng yêu thích điều đó.
Drury đã bình luận tại một số giải đấu lớn nhất của bóng đá, bao gồm nhưng không giới hạn ở Premier League, Champions League và FIFA World Cup. Được ca ngợi nhờ góc nhìn công tâm về môn thể thao này, Drury đang dần trở thành một huyền thoại bóng đá.
Phần bình luận của ông cho bàn thắng của Siphiwe Tshabalala tại World Cup 2010 sẽ còn được nhớ mãi, cũng như những lời bình đầy ấn tượng sau bàn thắng muộn của Kostas Manolas vào lưới Barcelona tại Champions League.
5 – Barry Davies
Davies là một bình luận viên đi trước thời đại, mê hoặc khán giả bằng góc nhìn độc đáo về diễn biến trên sân. Không lâu sau khi được bổ nhiệm làm bình luận viên cho Match of the Day, ông đã gây ấn tượng và khẳng định được vị trí của mình trong chương trình suốt 35 năm.
Năm 1977, Davies dự kiến bình luận trận chung kết FA Cup, nhưng Motson lại được giao nhiệm vụ này — mở đầu cho một cuộc “cạnh tranh” giữa hai người. Cuộc đua ấy kéo dài cho đến khi Davies rời cabin bình luận vào năm 2004.
Bất chấp tầm ảnh hưởng của mình, Davies chỉ có cơ hội bình luận hai trận chung kết FA Cup trong sự nghiệp. Làm kép phụ cho Motson không hề dễ dàng, nhưng đó chính là vị thế mà Davies phải chấp nhận.
Trong thời gian làm việc tại BBC, Davies còn mở rộng sang nhiều môn thể thao khác, bao gồm khúc côn cầu, thể dục dụng cụ, đua xe đạp, bóng chuyền bãi biển và cầu lông.
4 – Martin Tyler
Là gương mặt đại diện của Sky Sports, Tyler được đông đảo công chúng xem là tiếng nói tiêu biểu của bóng đá Anh hiện nay — đặc biệt là đối với Premier League. Dù phong cách của ông từng vấp phải một số chỉ trích, ông chắc chắn đã góp phần đẩy kịch tính lên cao.
Người hâm mộ bóng đá trên khắp đất nước chắc chắn vẫn nhớ phần bình luận kinh điển của Tyler sau bàn thắng ngoạn mục của Sergio Aguero vào lưới Queens Park Rangers, giúp Manchester City giành chức vô địch Premier League đầu tiên.
Cạnh tranh với những cái tên như Drury, Jim Beglin và Alan Smith, Tyler vẫn là bình luận viên bóng đá nổi bật trong phần lớn sự nghiệp và sẽ đi vào lịch sử như một trong những người vĩ đại nhất mọi thời đại.
Do có ít cơ hội tác nghiệp trên đấu trường quốc tế hơn một số đồng nghiệp, Tyler đành lỡ vị trí trong top ba của bảng xếp hạng bình luận viên bóng đá này.
3 – Kenneth Wolstenholme
“Một số cổ động viên đã tràn xuống sân… họ nghĩ mọi chuyện đã kết thúc… giờ thì đúng là kết thúc rồi!” sẽ đi vào lịch sử như một trong những câu bình luận vĩ đại nhất của bóng đá, còn tên tuổi Kenneth Wolstenholme sẽ mãi gắn liền với chiến thắng của đội tuyển Anh tại World Cup 1966.
Dù những câu nói ấy phần nào định hình sự nghiệp của Wolstenholme, ông đã làm nghề được khoảng 15 năm trước thời điểm đó. Trên thực tế, ông bình luận trận chung kết FA Cup cho BBC hằng năm từ năm 1951 đến năm 1971.
Bên cạnh đó, Wolstenholme còn tác nghiệp tại một số trận chung kết European Cup vào cuối thập niên 1960, trong đó có các chiến thắng của Celtic và Manchester United.
Wolstenholme rời BBC năm 1971 nhưng xuất hiện trở lại trên Channel 4 vào thập niên 1990, đảm nhận chương trình Football Italia. Ông sẽ mãi được nhớ đến như một biểu tượng của bóng đá.
2 – Clive Tyldesley
Là thành viên trong đội ngũ bình luận của ITV suốt nhiều thập niên, Tyldesley là một huyền thoại bóng đá. Nếu được yêu cầu kể tên bình luận viên bóng đá đầu tiên xuất hiện trong tâm trí, Tyldesley sẽ là lựa chọn của rất nhiều người.
Trong nhiều năm qua, Tyldesley đã giành được nhiều giải thưởng nhờ vai trò bình luận viên, trong đó có bốn lần được Royal Television Society vinh danh là Bình luận viên thể thao của năm.
Giống Champion, Tyldesley cũng góp mặt trong các trò chơi thể thao — EA Sports từng mời ông thu âm phần bình luận cho một số trò chơi của hãng trong một khoảng thời gian.
Đáng tiếc, mối quan hệ giữa ông với ITV trở nên rạn nứt vào năm 2020, sau khi kênh này gây sốc khi quyết định chia tay Tyldesley. Dẫu vậy, điều đó hoàn toàn không ảnh hưởng đến vị trí của ông trong danh sách 10 bình luận viên bóng đá hàng đầu của chúng tôi.
1 – John Motson
Motson bắt đầu sự nghiệp trong cabin bình luận vào năm 1971 và là một trong những bình luận viên bóng đá kỳ cựu, giàu kinh nghiệm nhất — từng tác nghiệp tại khoảng 2.000 trận đấu trên truyền hình và phát thanh.
Dù giải nghệ khỏi công việc bình luận trực tiếp vào năm 2008, Motson vẫn tiếp tục thực hiện nhiều chương trình tổng hợp các tình huống nổi bật và những số đặc biệt của Match of the Day cho BBC. Tuy nhiên, ông đã khiến thế giới bóng đá chấn động khi tuyên bố sẽ trở lại làm việc với TalkSport vào năm 2017.
Motson là tiếng nói của cả một thế hệ, với người hâm mộ bóng đá trên khắp thế giới lắng nghe chất giọng mang tính biểu tượng của ông hết tuần này qua tuần khác. Không nghi ngờ gì nữa, ông là một trong những bình luận viên xuất sắc nhất lịch sử bóng đá.
Thường sử dụng ngôn từ tinh tế và có phần tiết chế để mô tả diễn biến trên sân, tầm ảnh hưởng của ông đối với thế giới bình luận bóng đá sẽ còn được nhớ đến trong nhiều năm nữa.
*Ảnh chính thuộc bản quyền của Elise Amendola / AP Photo*
XUẤT BẢN LẦN ĐẦU: ngày 16 tháng 9 năm 2020